มาริษา เจียรวนนท์ กับจังหวะชีวิตที่เชื่อมอาหาร ศิลปะ และสังคมเข้าไว้ด้วยกัน

ในช่วงที่โลกทั้งใบหยุดชะงักจากสถานการณ์โควิด-19 เมื่อปี 2019 หลายคนใช้เวลานั้นเพื่อพัก บางคนเริ่มต้นสิ่งใหม่ และบางคนได้กลับมาถามตัวเองอย่างจริงจังเป็นครั้งแรกว่า “เรามีอะไรอยู่ในมือ และเราจะใช้มันอย่างมีความหมายได้อย่างไร”

สำหรับ มาริษา เจียรวนนท์ คำถามนั้นไม่ได้หยุดอยู่แค่ในความคิด แต่นำไปสู่ชุดของการลงมือทำที่เชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่อาหาร ศิลปะ การศึกษา ไปจนถึงชุมชน

กล่องอาหารพร้อมทานในร้านสะดวกซื้อ ผืนหมอกที่เคลื่อนไหวกลางเขาใหญ่ อาคารโรงพิมพ์เก่าในย่านเยาวราช หรือห้องเรียนเล็ก ๆ ในโรงเรียนชนบทที่อำเภอปากช่อง สิ่งเหล่านี้อาจดูไม่เกี่ยวข้องกัน แต่ทั้งหมดเกิดขึ้นจากความตั้งใจและความพยายามของผู้หญิงคนเดียวกัน
และขับเคลื่อนด้วยแนวคิดเดียวกัน — การสร้างพื้นที่ให้ผู้อื่นได้เติบโต

Chef Cares: เมื่ออาหารไม่ใช่แค่การประทังชีวิต

โครงการ Chef Cares เริ่มต้นขึ้นในเดือนมีนาคม 2563 ท่ามกลางช่วงเวลาที่ระบบสาธารณสุขกำลังรับภาระหนัก ขณะเดียวกัน เชฟและร้านอาหารจำนวนมากก็ได้รับผลกระทบไม่ต่างกัน

มาริษาเล่าย้อนถึงจุดเริ่มต้นว่า ช่วงเวลานั้นทำให้เธอหันกลับมามองสิ่งที่ตัวเองมี และตั้งคำถามว่า ในวันที่คนจำนวนมากกำลังลำบาก
เราควรคืนอะไรให้กับสังคม
 

จุดเริ่มต้นมาจากเชฟที่เธอรู้จัก คือ เชฟวุฒิศักดิ์ ที่จังหวัดภูเก็ต ซึ่งอยากทำอาหารบริจาคให้โรงพยาบาล มาริษาสนับสนุนวัตถุดิบ และจากจุดเล็ก ๆ นั้น
เธอเริ่มคิดต่อว่า แนวคิดนี้น่าจะต่อยอดขึ้นในกรุงเทพฯ ได้

จากการช่วยเชฟทำอาหารบริจาค แนวคิดค่อย ๆ ขยายกลายเป็นการเชื่อมเชฟมิชลินจากทั่วประเทศ เพื่อปรุงอาหารคุณภาพ ส่งต่อให้บุคลากรทางการแพทย์ และกลุ่มที่ต้องการความช่วยเหลือ

Chef Cares จึงไม่ใช่เพียงโครงการอาหาร แต่คือ “ระบบการดูแล” ที่ใช้ความเชี่ยวชาญของแต่ละคนมาทำงานร่วมกัน โดยมาริษาอธิบายบทบาทของตัวเองอย่างเรียบง่ายว่า เธอเป็นเพียง ตัวเชื่อม

ตลอดกว่า 5 ปีที่ผ่านมา Chef Cares เติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง รายได้จากอาหารพร้อมรับประทานถูกนำกลับไปสนับสนุนมูลนิธิ เพื่อสร้างโอกาสให้กลุ่มคนที่ยังต้องการการช่วยเหลือ โดยไม่หยุดอยู่แค่ช่วงวิกฤต

“รายได้ต่อกล่องไม่ได้มาก เพราะเราอยากให้อาหารมีคุณภาพดีและมีประโยชน์ อย่างไก่ที่ใช้ เราก็เลือกใช้ไก่เบญจา” มาริษากล่าว

ปัจจุบัน Chef Cares พัฒนาเมนูอย่างต่อเนื่อง มีทั้ง ข้าวน้ำพริกลงเรือ ซึ่งเป็นเมนูขายดี และไลน์อาหารเช้าที่เพิ่งเปิดตัว โดยเชฟพฤกษ์ สัมพันธวรบุตร ออกแบบให้เป็นมื้อเช้าที่ครบถ้วนทั้งคุณค่าและรสชาติ

Bangkok Kunsthalle: ศิลปะร่วมสมัยในอาคารที่ไม่สมบูรณ์

ต้นปี 2567 วงการศิลปะร่วมสมัยในกรุงเทพฯ จับตามองการเปิดตัว Bangkok Kunsthalle (บางกอก คุนส์ฮาเลอ) อาร์ตสเปซขนาดใหญ่ที่ดัดแปลงจากอาคารโรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช อาคารประวัติศาสตร์อายุกว่า 80 ปีในย่านเยาวราช

แทนที่จะบูรณะให้สมบูรณ์แบบ อาคารแห่งนี้กลับเก็บร่องรอยของกาลเวลาไว้แทบทั้งหมด ทั้งผนังที่หลงเหลือจากเหตุเพลิงไหม้ และพื้นผิวที่บอกเล่าอดีตของสถานที่ ซึ่งเป็นไปตามความตั้งใจของมาริษา ที่อยากเก็บตัวตนของอาคารนี้ไว้

ในช่วงโควิด มาริษาได้พื้นที่กว่า 500 ไร่ที่เขาใหญ่ ในเวลาที่ทุกอย่างเหมือนจะหยุดลง เธอกลับมองเห็นโอกาสในการสานต่อสิ่งที่รัก เนรมิตผืนป่าให้กลายเป็นพื้นที่ศิลปะ ที่เชื่อมผู้คนเข้ากับธรรมชาติ และช่วยเยียวยาจิตใจ

สำหรับมาริษา ทั้งตึกเก่าอย่าง Bangkok Kunsthalle และพื้นที่กว้างใหญ่ของเขาใหญ่ ไม่ใช่ข้อจำกัด แต่คือ “บริบท” ของงานศิลปะ ในฐานะนักสะสมงานศิลปะ เธอเชื่อว่างานร่วมสมัยไม่ควรถูกจำกัดอยู่แค่ผนังขาว และศิลปินจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ควรมีพื้นที่ยืนร่วมกับศิลปินระดับโลก

เธอเชื่อมั่นในศักยภาพของศิลปินไทย และเชื่อว่าประเทศไทยมีศักยภาพมากพอ ในการเป็นพื้นที่จัดแสดงงานศิลปะระดับนานาชาติ

Khao Yai Art Forest: ศิลปะ ธรรมชาติ และการฟื้นฟูภายใน

แนวคิดเดียวกันถูกขยายออกจากเมือง สู่พื้นที่ธรรมชาติในจังหวัดนครราชสีมา ในชื่อ Khao Yai Art Forest (ศิลป่า)

ที่นี่ ศิลปะไม่ได้แยกขาดจากสิ่งแวดล้อม ผลงานอย่าง Fog Landscape ของ Fujiko Nakaya หรือ Maman ประติมากรรมแมงมุมขนาดยักษ์ของ Louise Bourgeois ถูกจัดวางให้ดำรงอยู่ร่วมกับอากาศ ดิน น้ำ และเวลา ก่อนจะอำลาไปในเดือนสิงหาคม 2568

มาริษาเชื่อว่าศิลปะสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการเยียวยา ไม่ใช่แค่ทางสายตา แต่ในระดับความรู้สึก พื้นที่แห่งนี้ยังเชื่อมต่อกับชุมชนโดยรอบ ผ่านการสร้างทักษะอาชีพ การเรียนรู้เรื่องอาหาร และการทำงานร่วมกับ Chef Cares เพื่อให้ศิลปะไม่ได้อยู่แค่เพื่อการชมแต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตจริง

การเสพศิลปะที่ Khao Yai Art Forest จึงเกิดขึ้นพร้อมกับการเดินป่าการชมงานอาร์ต เวิร์กช็อป และการดื่มกินที่ทุกอย่างมาบรรจบกัน
ราวกับการเฉลิมฉลองของคนรักศิลปะและธรรมชาติ

งาน ชีวิต และการเติบโตที่ไม่แยกจากกัน

ในมุมของการทำงาน มาริษาไม่เชื่อในการแบ่ง work-life balance แบบครึ่งต่อครึ่ง เพราะงานของเธอเชื่อมโยงกับชีวิตโดยตรง

สิ่งที่เธอเลือกทำคือการสร้างความสัมพันธ์กับพาร์ทเนอร์และทีมงานให้เป็นพื้นที่ที่พูดคุย แลกเปลี่ยน และสร้างแรงบันดาลใจร่วมกัน เพื่อให้การทำงานยังคงมีความหมาย และเดินต่อไปได้ในระยะยาว

เมื่อมองภาพรวมของสิ่งที่มาริษา เจียรวนนท์ ทำมา
ตั้งแต่มูลนิธิ Chef Cares และ The BUILD Foundation
Bangkok Kunsthalle
Khao Yai Art Forest
ไปจนถึงโครงการด้านการศึกษาในพื้นที่ชนบท

ทั้งหมดไม่ได้ถูกออกแบบเพื่อสร้างภาพแต่เพื่อสร้าง ความต่อเนื่องของโอกาส

สำหรับเธอ ความสำเร็จไม่ได้หมายถึงการยืนอยู่ตรงกลางแต่คือการเปิดพื้นที่ให้ผู้อื่นได้เติบโตบนเส้นทางของตัวเอง

และนั่นอาจเป็นเหตุผลที่ แม้ชื่อของเธอจะเป็นที่รู้จักดีในฐานะสะใภ้ "เจียรวนนท์" สิ่งที่ยังคงเด่นชัดที่สุดคือ “งาน” ที่เดินต่อได้ด้วยตัวของมันเอง
และงานที่สานต่อแพชชั่นของเธอสู่สังคมในหลากหลายมิติ ด้วยแรงสนับสนุนของผู้คนที่มีความฝันและความตั้งใจเดียวกัน

#มาริษาเจียรวนนท์ #ChefCares #BangkokKunsthalle #KhaoYaiArtForest #ศิลปะกับชุมชน