ผ่านเลนส์แห่งความสูญเสียและแสงสว่าง: ‘ถนนไปสู่แหลมทอง’ นิทรรศการภาพถ่ายฟิล์มในรอบ 20 ปีของ ไชยยศ ปิ่นประดับ

เราอาจคุ้นเคยกับเกลียวคลื่นและชายหาดของภาคใต้จนหลงลืมความยิ่งใหญ่ของแนวเขา แต่สำหรับการเดินทางข้ามคาบสมุทรยาวนานกว่า 150 วัน ของ ไชยยศ ปิ่นประดับ ช่างภาพชาวภูเก็ต ศิษย์เก่าสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง และอดีตกองบรรณาธิการนิตยสารผู้เคยฝากฝีมือไว้ในวงการสื่อมวลชน ความทรงจำตลอดเส้นทางกลับเต็มไปด้วยความซาบซึ้งและมิติที่ลึกซึ้งยิ่งกว่านั้น

“เราอาจคุ้นเคยกับทะเลจนหลงลืมความยิ่งใหญ่ของภูเขา ระหว่างทางผมรู้สึกเหมือนถูกโอบล้อมด้วยเทือกเขาขนาดใหญ่ บางลูกสูงใหญ่เสียดฟ้าให้ความรู้สึกน่าเกรงขาม บางลูกโค้งมนอ่อนโยน...”

หลังจากเว้นวรรคจากการจัดนิทรรศการภาพถ่ายเดี่ยวไปนานถึง 20 ปี ไชยยศกลับมาอีกครั้งพร้อมผลงานนิทรรศการ “ถนนไปสู่แหลมทอง” (The Road to the Golden Peninsula) ที่สมาคมศิลปะภูเก็ตร่วมกับสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทยฯ เชิญชวนทุกคนออกเดินทางสำรวจประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต และความหลากหลายทางวัฒนธรรมของภาคใต้ผ่านมุมมองเลนส์ฟิล์ม

การเดินทางคนเดียวพร้อมรถคู่ใจตั้งแต่เดือนกันยายน 2567 ถึงมกราคม 2568 เริ่มต้นจุดสตาร์ทที่ปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ประตูสู่ภาคใต้ ลัดเลาะลงไปยังเทือกเขาสันกาลาคีรี จนถึงปลายด้ามขวานที่อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส เพื่อตามหาจิตวิญญาณแห่ง "แหลมทอง" (Golden Chersonese) นามที่นักเดินเรือชาวตะวันตกยุคโบราณใช้เรียกคาบสมุทรมลายูและภาคใต้ของไทยมาตั้งแต่ยุคกรีก-โรมัน

ความงาม สถาปัตยกรรม และความทรงจำบนฟิล์ม 50 ม้วน

แม้จะเป็นช่างภาพมืออาชีพ แต่การกลับมาจับกล้องพาโนรามา Hasselblad XPan ถ่ายภาพฟิล์มแบบซีเรียสอีกครั้งหลังจากทิ้งช่วงไปนาน ก็ไม่ใช่เรื่องง่าย

“ความที่ทิ้งการถ่ายภาพมานาน ผมเลยทำฟิล์มเสียหายไป 5 ม้วน พอทำความเข้าใจกับเครื่องมืออีกครั้ง การถ่ายภาพก็สมูทขึ้น หลายภาพมีคุณค่าต่อจิตใจของผมอย่างมาก”

 

ผลลัพธ์คือภาพถ่ายคราฟต์ฟิล์มขาวดำจำนวน 114 ภาพ ที่บันทึกสถาปัตยกรรมและวิถีชีวิตอันทรงคุณค่า ตั้งแต่ “กุฏิเจ้าอาวาส” วัดชลธาราสิงเห อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส (ซึ่งได้รับเลือกเป็นภาพปกหนังสือประกอบนิทรรศการ) สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นที่สะท้อนงานช่างฝีมือชั้นสูงซึ่งได้รับการอนุรักษ์ไว้อย่างดี ไปจนถึง “ศาลาพระวิหารแดง” พลับพลาที่ประทับสไตล์ยุโรปสีแดงบนเขาตังกวน จังหวัดสงขลา รวมถึงมัสยิดโบราณและวัฒนธรรมการแสดงโนราริมหาดปัตตานี

ทุกภาพผ่านกระบวนการอัดขยายภาพด้วยมือในห้องมืดมาตรฐานสากลโดย ศรีสุภาพ “บิ๊ก” เสถียรศรี ผู้ก่อตั้ง Min Black and White Darkroom เพื่อนสนิทที่ร่วมเดินทางบนเส้นทางสายถ่ายภาพกับไชยยศมานานกว่า 30 ปี

‘หอมดอกพิกุลร่วง’ กลิ่นอายแห่งอดีตและการไว้อาลัย

นอกจากความงามทางธรรมชาติและวัฒนธรรม นิทรรศการนี้ยังมีชื่อภาษาไทยกำกับไว้ว่า "หอมดอกพิกุลร่วง" ซึ่งสื่อถึงความสะเทือนใจต่อความสูญเสียจากเหตุการณ์ความไม่สงบในพื้นที่ชายแดนใต้ตลอดหลายปีที่ผ่านมา
 

“ในฐานะคนใต้ ผมเห็นความงามของดินแดนนี้ทั้งวัดวาอาราม วิถีชีวิต และสถาปัตยกรรม แต่ในขณะเดียวกัน ความรุนแรงก็เป็นความจริงที่เกิดขึ้น และผมก็โศกเศร้าไปพร้อมกับคนไทยทุกคนเมื่อต้องสูญเสียชีวิตผู้บริสุทธิ์”

แม้การเดินทางคนเดียวนานนับเดือนในพื้นที่เสี่ยงภัยจะมีความเสี่ยง แต่ด้วยประสบการณ์การทำงานกองบรรณาธิการและนักข่าวเก่า ทำให้เขาวางแผนและใช้ชีวิตด้วยความระมัดระวังสูงสุด เพราะเชื่อว่าการถ่ายทอดความจริงและความงามของบ้านเกิดคือสิ่งสำคัญ

“ผมคิดว่ามันเป็นงานรับใช้สังคม ถ้าเรามีโอกาสและสามารถทำประโยชน์อะไรให้กับสังคมได้ เราก็ควรทำ เพราะชีวิตคนเรามันสั้น”

มาร่วมออกเดินทางและสัมผัสความงามอันเงียบสงบ ลึกซึ้ง และงดงามของภาคใต้ผ่านกลิ่นอายฟิล์มขาวดำได้ในนิทรรศการ “ถนนไปสู่แหลมทอง” (The Road to the Golden Peninsula)

รายละเอียดนิทรรศการ

• สถานที่: โค้งผนัง ชั้น 5 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC)

• ระยะเวลาจัดแสดง: 28 กรกฎาคม – 9 สิงหาคม 2569 (ปิดวันจันทร์)

• เวลา: 10.00 – 20.00 น.

• การเข้าชม: ชมฟรี ไม่เสียค่าใช้จ่าย

• รายละเอียดเพิ่มเติม: facebook.com/cpinpradab

 

 

 #RoadToTheGoldenPeninsula #ถนนไปสู่แหลมทอง #ChaiyosPinpradab #BACC  #นิทรรศการภาพถ่าย #ภาพถ่ายฟิล์ม