'ดาว’ รวีดาอร มณเฑียร กับเส้นทางที่จักรวาลจัดวาง จากนักพิพิธภัณฑ์สู่นักสร้างสรรค์ไพ่ระดับนานาชาติ
จากผู้เชี่ยวชาญด้านพิพิธภัณฑ์สู่ผู้สร้างสรรค์ไพ่ทาโรต์ระดับนานาชาติ เส้นทางของ ‘ดาว’ รวีดาอร มณเฑียร ไม่ใช่ความบังเอิญ แต่คือการค่อย ๆ ค้นพบ “ภาษาภาพ” และความหมายของชีวิต
เส้นทางชีวิตที่ผ่านมาปูทางมาสู่ภารกิจใหม่ในวันนี้ ‘ดาว’ รวีดาอร มณเฑียร คือคนเดียวกันกับ ดร.หทัยรัตน์ เอสเตรา มณเฑียร ผู้เชี่ยวชาญการออกแบบพิพิธภัณฑ์ ผู้ก่อตั้งเพจเฟซบุ๊ก “ไปพิพิธภัณฑ์แล้วหัวใจเบิกบาน”ที่มียอดสมาชิกมากถึง 3.9 หมื่นคน
ชีวิต ‘ดาว’ผูกพันกับประวัติศาสตร์ศิลปะและพิพิธภัณฑ์มาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่เรียนปริญญาตรีด้านประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี ม.ศิลปากร ปริญญาโทด้านพิพิธภัณฑ์ (Museology Arts) Amsterdam School of Arts ประเทศเนเธอร์แลนด์ และปริญญาเอกด้านการจัดการมรดกทางสถาปัตยกรรมอุตสาหกรรมสร้างสรรค์และการท่องเที่ยว คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ม.ศิลปากร
ใครจะคิดว่า ผู้หญิงที่เติบโตมาในโลกของประวัติศาสตร์ศิลปะและมิวเซียม จะเลือกละทิ้งเส้นทางเดิม เพื่อเริ่มต้นใหม่กับสิ่งที่ไม่เคยรู้จักมาก่อนอย่าง “ไพ่” แล้วหันมาเป็นเจ้าสำนัก Bydala Divinations สตูดิโอสร้างสรรค์ไพ่ทาโรต์และออราเคิลอิสระ ในวันนี้
และบางที เส้นทางทั้งหมดนี้ อาจไม่ใช่เรื่องบังเอิญตั้งแต่แรก
โควิดทำชีวิตเปลี่ยน
“ตอนนั้นทำงานเป็นที่ปรึกษาด้านพิพิธภัณฑ์ ต้องไปทำงานที่ฟิลิปปินส์แต่เดินทางไม่ได้เพราะปิดประเทศ ในใจคิดว่าดีเหมือนกันจะได้อยู่บ้าน แต่อยู่บ้านแล้วจะทำอะไรล่ะ ทำให้กลับมาคิดว่าเราเคยเปิดสตูดิโอออกแบบกับน้องชาย (โอ๊ต มณเฑียร - ศิลปิน นักเขียน) ชอบการทำงานกับศิลปินมากทั้งๆที่ตัวเองวาดรูปไม่ได้แต่เป็นอาร์ตไดเร็คเตอร์ได้โดยธรรมชาติ คิดว่าถ้าเรามีสตูดิโอออกแบบตอนมีอายุมันคงจะเริ่ดดีนะ”
สตูดิโอออกแบบในความคิดของดาวครั้งนั้น ถ้าไม่ทำงานออกแบบลายผ้าเพื่อมาตัดชุดใส่เอง ก็คงจะเป็นงานออกแบบไพ่ออราเคิล (Oracle) ที่สื่อสารโดยภาษาภาพเป็นหลัก
ไพ่ชุดแรกที่เกือบไม่รอด
“เราคิดว่าไม่จำเป็นต้องรู้เรื่องทาโรต์ก็ได้ ออราเคิลเป็นเรื่องของภาษาภาพ ส่วนเรื่องเนื้อหาเราเขียนเก่งอยู่แล้ว
ไพ่ชุดแรกที่ทำคือ The Gatsby Love & Wisdom Oracle ใช้ภาพจากพิพิธภัณฑ์ที่เปิดให้ดาวน์โหลดฟรีมาใช้ เขียนคำบรรยายโดยไม่มีความรู้เรื่องโหราศาสตร์ใดๆ อาศัยความรู้ทางประวัติศาสตร์ศิลปะนำทาง ยุคแกสบี้เป็นยุคอะไร มีบริบททางสังคมยังไง แฟชั่นการแต่งตัวของผู้หญิงเป็นยังไง
คิดเองว่าเราต้องรอด แต่ปรากฏว่าไม่ เพราะมันเป็นคนละเรื่องกับความรู้ที่เรามีมาทั้งหมด เพราะออราเคิล คือการพยากรณ์ภาษาภาพ”
ถามตัวเองว่าจะไปต่อหรือพอแค่นี้
“ออกไปขี่จักรยานเล่นแล้วได้คำตอบว่าหยุดไม่ได้นะ ต้องทำต่อ เลยไปสมัครเรียนการอ่านไพ่ออราเคิลออนไลน์เป็นอันดับแรก จากนั้นตระเวนเรียนไปกับครูบาอาจารย์หลายท่าน หนึ่งในนั้น คือ อาจารย์ถาวร บุญญวรรณ ผู้ออกแบบไพ่ทาโรต์ชุด Roots of Asia ที่มีชื่อเสียงไปทั่วโลก”
นอกจากศึกษาวิชาอย่างมุ่งมั่นแล้วดาวยังลงลึกด้วยการทำรีเสิร์ชเพื่อค้นหาคำตอบว่าทำไมไพ่ชุดนี้จึงประสบความสำเร็จ ได้รับความนิยมในตลาดยุโรปมายาวนานร่วม 30 ปี ขณะเดียวกันก็เริ่มสะสมไพ่ทาโรต์และไพ่ออราเคิลของสตูดิโอต่างๆไปพร้อมกัน
“ถอดรหัสจนพบความลับว่า คนที่จะดีไซน์ไพ่ให้มีกลไกได้ดีต้องเป็นคนที่เห็นไพ่มาเยอะ การที่เรามีห้องสมุดสะสมไพ่ของเราเอง ทำให้เราเห็นความหลากหลายของกลไกและความฉลาดทางความคิดของศิลปินแต่ละคน
การใช้สัญลักษณ์คือหลักพื้นฐานที่เราศึกษาอย่างคลั่งไคล้” ช่วงเวลา 1 ปี ดาวพบว่าตัวเองมีไพ่กว่า 300 ชุด
เมื่อความมั่นใจมาเยือน ดาวจึงหยิบโปรเจคออกแบบที่ค้างคาออกมาทำจนสำเร็จลุล่วง The Gatsby Love & Wisdom Oracle เปิดตัวด้วยงานออกแบบจะงานพิมพ์ระดับพรีเมี่ยม ในงานยิปซีแฟร์ครั้งแรกที่ดาวเป็นทั้ง Curator และผู้สร้างสรรค์ไพ่ทาโรต์ จัดที่หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร
“แกสบี้ได้รับการตอบรับดีมาก เรามีพรีออเดอร์เป็นร้อยชุด เริ่มมีความมั่นใจประมาณนึงขึ้นว่า ไพ่เราขายได้ติดตลาดแน่ในเมืองไทย แล้วในระดับโลกล่ะเราจะไปถึงขั้นไหน”
ข้ามฟ้าไปอังกฤษ
“ปีนั้นไปอังกฤษ ดาวนำตัวอย่างไพ่ติดตัวไปร้าน The Atlantis ที่ลอนดอนซึ่งขายไพ่มาร้อยกว่าปี พอเขาเห็นไพ่เราเขาบอกเลยว่าเสร็จแล้วเอามาขายที่นี่ด้วยนะเพราะว่าสวยมาก พอไพ่เสร็จเราติดต่อกลับไปว่าไพ่เราเสร็จแล้วนะ เราจะไปงาน UK Tarot Conference (ที่จัดขึ้นเดือนตุลาคมของทุกปี)ที่ลอนดอน เขาบอกว่าเขาไปงานนี้พอดีเอาไพ่มาเลยนะจะขายให้”
ดาวเล่าอย่างตื่นเต้นว่า ข้ามฟ้างานแรก The Gatsby Love & Wisdom Oracle ขายได้หมด 30 ชุดในวันแรก
“วิทยากรหลักในงานผู้เขียนหนังสือไพ่ทาโรต์มากว่า 50 เล่ม ซื้อไพ่เราแล้วเดินมาบอกเซ็นชื่อให้หน่อย มีรุ่นใหญ่ในงานมาย้ำอีกว่า ไพ่เธอสวยมาก เธอมีพรสวรรค์และต้องเอาดีด้านนี้นะ นั่นเป็นจุดฮึบที่ทำให้ฉันต้องไปต่อ”
ความลับของดวงดาว
หลังจากเรียนรู้ศาสตร์การอ่านไพ่ได้ในระดับหนึ่ง ดาวอยากเดินให้ไปถึงโลกดวงดาวในโหราศาสตร์ไทย จึงเข้าไปฝากตัวเป็นลูกศิษย์กับอาจารย์ท่านหนึ่ง ซึ่งมีข้อแม้ว่าให้ส่งดวงของดาวไปให้อ่านก่อนว่าจะมาเรียนได้หรือไม่
“วันที่ไปเรียน อาจารย์เอาดวงของดาวขึ้นกระดานแล้วบอกเลยว่าดูดวงมา 30 ปี ไม่เคยเห็นใครมีดวงแบบนี้เลย เป็นดวงที่มีลูกเล่น มีความสลับซับซ้อน เรียนกับอาจารย์ไปเรื่อยๆ อาจารย์บอกความลับที่ซ่อนไว้ในดวงของเรา” ดาวเล่าถึงความลับที่เปิดเผยได้โดยสรุปว่า
“CreaTHAIvity” ภายในงาน Taipei International Book Exhibition 2026
“การทำไพ่อย่างเดียวมันเหมือนเอาช้อนเล็กๆไปตักน้ำในมหาสมุทร เรายังมีความสามารถไปได้สุดกว่านี้ ด้วยความเชื่อมั่นในอาจารย์ ประกอบกับมีแรงฮึบจากงาน UK Tarot Conference บอกกับตัวเองว่าต้องไปทางนี้ให้ได้
ดาวบอกเจ้านายว่าขอลาออกจากงานที่ปรึกษาพิพิธภัณฑ์ ฉันจะไปสร้างสรรค์ไพ่จริงจัง ยอมที่จะไม่มีรายได้ เรียกว่าทุ่มทุนสร้างจากสมบัติที่เรามี”
การตัดสินใจครั้งสำคัญนี้มาพร้อมกับชื่อใหม่ที่ครูบาอาจารย์ตั้งให้ว่า “รวีดาอร” หญิงสาวที่มีพลังอบอุ่นเหมือนกับแสงอาทิตย์ ตรงกับความหมายของไพ่ The Sun ว่าด้วยการเริ่มต้นใหม่ที่เต็มไปด้วยความสดใส รุ่งโรจน์
ศิลปินคนแรกในสังกัด
“มีศิลปินเวียดนามคนหนึ่งไปโพสต์เฟซบุ๊กในกลุ่มคนอวดไพ่ว่าเขาจะมาเมืองไทย ไปนั่งคุยกันได้ที่คาเฟ่นะ ดาวเห็นไพ่แล้วชอบมาก ชนะเลิศ อยากได้ไพ่ อยากรู้ว่าเขาทำอะไรมาบ้าง” ดาวเล่าถึงศิลปินคนแรกในสังกัดที่ไปพบแล้วอยากซื้อไพ่ แต่เขามาอวดเฉยๆ ไม่ขาย
“เขาบอกว่าทำไพ่เพื่อตัวเอง ไม่ได้ทำเพื่อขาย ออกแบบไพ่มา 7 ชุดแล้ว เป็นรูปมหาศาลเลยนะ ดาวบอกว่าไม่ได้นะเธอต้องแชร์ความรักนี้ให้โลกได้รู้ ตอนนั้นแอบเซ็งนิดหน่อยเพราะอยากซื้อไพ่เลยบอกไปว่าถ้าทำออกมาเมื่อไหร่บอกด้วยฉันจะซื้อ
ไม่นานเขาติดต่อกลับมาว่าเรามาทำไพ่กันเถอะ เดี๋ยวฉันส่งไฟล์รูปให้แล้วเราค่อยแชร์ผลกำไรกัน คือตังค์ก็ไม่เรียกนะ ดาวถามว่าทำไมเลือกเราล่ะ เขาบอกว่าอยากทำงานกับคนที่เข้าใจศิลปะ รักงานศิลปะ”
ดาวกล่าวถึงการทำงานกับศิลปินชาวเวียดนาม Vo Duy Khanh ที่มีอายุเพียง 24 โดยเลือกผลงานทาโรต์ชุด Quen มาจัดพิมพ์อย่างพรีเมี่ยม เช่นเคย
“หลังเซ็นสัญญากับศิลปิน 7 วัน งานออกแบบไพ่ชุดนี้ได้เข้ารอบ1 ใน 10 Best Tarot of the Year 2022 ในงานInternational Cartomancy Award แต่ไพ่ที่อยู่ในขั้นตอนพิมพ์ยังพิมพ์ไม่ได้เพราะโรงงานกระดาษที่เราสั่งจากเกาหลีถล่ม โรงพิมพ์บอกว่าให้เปลี่ยนกระดาษ ดาวไม่อยากเปลี่ยนเลยต้องรอ
พอประกาศผลรางวัล ผลงานของศิลปินเราได้รับรางวัล Best Tarot of the Year 2022 เหมือนธรรมชาติจัดสรรทำให้เราได้แสตมป์ชื่อรางวัลหน้ากล่อง เป็นช่วงเวลาที่ต้องรออย่างมีความหมาย คือฉันต้องเดินไปตามจังหวะของจักรวาล ศิลปินคนแรกก็ได้รางวัลออสการ์ของไพ่เลย” เล่าพลางกรี๊ดเบาๆ
เกิดใหม่อีกครั้ง
สตูดิโอไพ่กำลังไปได้สวย ดาวกับ Vo Duy Khanh ศิลปินเบอร์แรก ร่วมกันก่อตั้ง Cartomancy Exhibition Challenge (CEC) การประกวดออกแบบไพ่เชิงศิลปะระดับนานาชาติ จัดขึ้นทุกสองปี ณ ประเทศเวียดนาม เพื่อสนับสนุนศิลปินรุ่นใหม่และสร้างคอมมูนิตี้เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดระหว่างกันในภูมิภาคเอเชีย
จู่ๆดาวก็เกิดป่วยหนัก แพทย์วินิจฉัยว่าเป็นโรคเลือดรุนแรงชนิด TTP
“โอกาสรอดน้อยมาก ในงานวิจัยบอกว่าโอกาสเสียชีวิต 94% วิธีรักษาคือ เปลี่ยนพลาสม่าใหม่ ถ้าไปกูเกิ้ลชื่อรวีดาอร จะมีแต่ขอรับบริจาคเลือด เพราะว่าโรงพยาบาลมีไม่พอ เราต้องใช้ 20 ถุงแต่มีเพียง 16 ถุง คนรู้จักจึงช่วยกันโพสต์ขอรับบริจาค พากันมาบริจาค ดาวอยู่ในห้อง CCU 14 วัน ที่พีคไปกว่านั้นคือปีที่ผ่านมาพ่อดาวนอนอยู่เตียง 14 แล้วเสียในห้องนี้ ส่วนดาวเตียง 15”
หลังจากได้รับการรักษาจนสามารถกลับมาใช้ชีวิตตามปกติได้ ดาวบอกว่าชีวิตไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป
“ชีวิตที่เหลือจากนี้ไปมันคือกำไร ฉันต้องตอบแทนทุกคนที่ให้ชีวิตใหม่กับเรา ชีวิตนี้เป็นของคนอื่นไปแล้วจากเดิมที่เราคิดถึงแต่เรื่องการทำมาหากิน ทำยังไงให้ประสบความสำเร็จโด่งดัง
เป้าประสงค์ในวันนี้ คือ การรับใช้จักรวาลด้วยการช่วยโลกด้วยการเราสร้างเครื่องมือ สร้างไพ่ ขยายองค์ความรู้ แล้วดาวก็เปิดสอนการอ่านไพ่ออราเคิลเพื่อเยียวยาตนเอง ในฐานะสื่อสะท้อนการรับรู้ตนเอง มากกว่าการเป็นเครื่องมือทำนายอนาคต แต่เป็นพื้นที่สำหรับการเยียวยาภายใน การตระหนักรู้ทางอารมณ์ และการกลับมาเชื่อมโยงกับตัวตนอย่างอ่อนโยน”
ภารกิจของดาว
ดาว – รวีดาอร กล่าวถึงทางเดินของชีวิตที่ดูเหมือนว่าจะพลิกผันแต่ความจริงแล้วกลับเชื่อมโยงต่อเนื่องกันได้อย่างมีลำดับขั้นตอน
“เราได้รู้แล้วว่าดวงจิตนี้มาจุติเพื่อการใดของโลก ได้เจอภารกิจและความสามารถแฝงที่ไม่เคยรู้มาก่อนเลยว่าการเรียนมาจนจบปริญญาเอกด้านมิวเซียมมันถูกจัดวางมาเพื่อการทำไพ่ให้เป็นเสียงใหม่ของวงการนี้”
ดาว – รวีดาอร มณเฑียร อาจเดินออกจากโลกของพิพิธภัณฑ์ แต่สิ่งที่เธอทำในวันนี้ ยังคงเป็นการ “สร้างความหมาย” ผ่านภาพ—เพียงแค่เปลี่ยนรูปแบบไป
และเมื่อมองย้อนกลับไป เส้นทางทั้งหมดนี้อาจไม่ได้พลิกผันอย่างที่คิด
เหมือนไพ่หนึ่งใบ ที่ถูกเปิดขึ้น…ในเวลาที่ควรจะเป็น
...........
เกี่ยวกับ : Bydala Divinations สตูดิโอไพ่ทาโรต์และออราเคิลอิสระ ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2563
- ไพ่ชุดแรก The Gatsby Love & Wisdom Oracle ได้รับรางวัล the best sellers at UK Tarot Conference 2022
- ไพ่ออราเคิลชุด Quen โดย Vo Duy Khanh ศิลปินคนแรก ได้รับรางวัล Best Tarot of the Year 2022 International
- ไพ่ออราเคิลชุด The New You โดย พัดชา ดิษยนันทน์ ได้รับการคัดเลือกให้เป็นตัวแทนประเทศไทยในนิทรรศการ “CreaTHAIvity” ภายในงาน Taipei International Book Exhibition 2026
#OffTheRadar #HappeningBKK #CreativeJourney #ชีวิตและการเปลี่ยนแปลง #Tarot #ArtAndHealing #เรื่องเล่าคนสร้างสรรค์ #InspirationDaily
