วาดผิดแล้ววาดต่อ ‘The Resume’ นิทรรศการของศิลปินหน้าใหม่ในวัย 66 ปี

หลังทำงานอยู่เบื้องหลังวงการโฆษณา กราฟิกดีไซน์ และโปรดักชันมานานหลายทศวรรษ “สาธิต กาลวันตวานิช” เริ่มต้นบทบาทใหม่ในฐานะศิลปินวาดภาพ พร้อมนำความผิดพลาดบนผืนผ้าใบมาเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการสร้างสรรค์

หากมองย้อนกลับไปในเส้นทางการทำงานกว่า 6 ทศวรรษ ชื่อของ สาธิต กาลวันตวานิช หรือ “พี่แก่” อาจเชื่อมโยงกับหลายบทบาทตั้งแต่นักออกแบบกราฟิก ครีเอทีฟไดเรกเตอร์ ผู้ก่อตั้งบริษัทโปรดักชันเฮาส์ Phenomena ไปจนถึงผู้สร้างแบรนด์ Propaganda เจ้าของคาแรกเตอร์ Mr. P ที่หลายคนจดจำได้

แต่ในวัย 66 ปี เขากลับนิยามตัวเองว่าเป็น “ศิลปินหน้าใหม่” ซึ่งเพิ่งเริ่มทำงานศิลปะ และวาดภาพบนผืนผ้าใบอย่างจริงจัง

นิทรรศการเดี่ยว Satit SOLO Exhibition: The Resume — เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ทำต่อไป จึงไม่ใช่เรซูเม่ที่เรียงรายด้วยตำแหน่ง รางวัล หรือความสำเร็จ หากเป็นการรวบรวม “จุด” หรือ DOT ต่างๆ ในชีวิต ทั้งประสบการณ์ ความสนใจ ความล้มเหลว และสิ่งที่เรียนรู้ระหว่างทาง แล้วเชื่อมต่อกันออกมาเป็นภาพวาด คาแรกเตอร์ และประติมากรรม

กลับมาเรียนวาดภาพใหม่

สาธิตเล่าว่า แม้จะวาดสเก็ตช์ ทำสตอรีบอร์ด และออกแบบงานกราฟิกในงานโฆษณามานาน แต่การวาดภาพบนผืนผ้าใบเป็นอีกโลกหนึ่ง ทั้งเรื่องสี ฝีแปรง วัสดุ และพื้นผิว ล้วนเป็นสิ่งที่เขาต้องทดลองใหม่แทบทั้งหมด

เขาใช้เครื่องมือหลากหลายตั้งแต่เกรียง หวี ไปจนถึงแปรงขัด สร้างรอยปาด รอยขูด และพื้นผิวที่แตกต่างกัน ขณะที่ประสบการณ์ด้านการถ่ายภาพและภาพยนตร์ช่วยให้เขาควบคุมแสง เงา และน้ำหนักของภาพได้ในแบบของตัวเอง

ผลงานในนิทรรศการจึงไม่เกิดจากเทคนิคใดเทคนิคหนึ่ง แต่ค่อยๆ พัฒนาจากภาพหนึ่งไปสู่อีกภาพหนึ่ง บางชิ้นเริ่มจากความตั้งใจชัดเจน ขณะที่บางชิ้นเกิดจากสีที่ไหล เส้นที่ไม่เป็นอย่างใจ หรือร่องรอยที่เจ้าตัวเคยคิดว่างาน “พัง”

"บางทีวาดแล้วสีไหล ผมเลยปล่อยแล้วให้มันไหลไปหลายๆ จุดในภาพเสียเลย" สาธิตเล่าถึงความสนุกในการเริ่มทำงานศิลปะ

แทนที่จะลบรอยเหล่านั้นทิ้ง เขาเลือกทำงานต่อจากสิ่งที่เกิดขึ้น สาธิตเปรียบวิธีคิดนี้กับการด้นสดในดนตรีแจ๊ส และคำตอบของ Miles Davis เมื่อถูกถามถึงการเป่าโน้ตผิดว่า
 

โน้ตตัวถัดไปจะทำให้โน้ตตัวที่แล้วถูก

สำหรับเขา เส้นถัดไปก็สามารถเปลี่ยนความหมายของเส้นที่ผิดไปแล้วได้เช่นกัน ความผิดพลาดจึงไม่จำเป็นต้องเป็นจุดจบ แต่อาจกลายเป็นจุดตั้งต้นของรูปแบบที่ไม่เคยวางแผนไว้

จาก Mr. P ถึงตัวละครที่พูดถึงโลกใบใหญ่

"อันที่จริงผมไม่ได้ออกแบบ Mr. P นะ" เขากล่าวถึงงานคาแรกเตอร์ยุกแรกๆ ของบริษัทที่ยังมีคนถามถึง

ในนิทรรศการนี้ แฟนๆ จะพบกับ Mr. P ซึ่งถูกนำกลับมาตีความผ่านทั้งภาพวาดและประติมากรรม โดยมีชิ้นงาน centerpiece เป็นการคอลแลปกับ นิธิ สถาปิตานนท์ ศิลปินแห่งชาติสาขาสถาปัตยกรรม งานชิ้นนี้โชว์ลายเส้นของนิธิ บนพื้นผิวที่ปกติสีขาวของ Mr. P นั่งบนเก้าอี้ที่มีนกเกาะ ที่ออกแบบโดยศิลปินท่านเดียวกัน

นิทรรศการยังเผยให้เห็นตัวละครใหม่ๆ ที่สาธิตใช้สื่อสารเรื่องรอบตัวในภาษาที่เข้าถึงง่าย  Snail Kid มีที่มาจากความสนใจต่อธรรมชาติและความสมดุลของระบบนิเวศ โดยเชื่อมโยงกับบทบาทของสิ่งมีชีวิตเล็กๆ ในฐานะส่วนหนึ่งของระบบกรองตามธรรมชาติ ขณะที่คิงคองในผลงานอีกชุดถูกลดทอนภาพของสัตว์ร้ายตัวใหญ่ให้ดูเป็นมิตรขึ้น และนำไปพัฒนาต่อให้สัมพันธ์กับพื้นที่ของโครงการ King Square

บางภาพพาผู้ชมออกไปสำรวจอวกาศ ธรรมชาติ สันติภาพและความขัดแย้ง ผ่านตัวละครหน้าตาเป็นมิตร สีสด และอารมณ์ขันที่ดูเหมือนเข้าใจง่ายในครั้งแรก แต่เมื่อมองนานขึ้น จะพบคำถามบางอย่างซ่อนอยู่ใต้ภาพเหล่านั้น

เบื้องหลังงานจึงมีทั้งประสบการณ์จากวงการโฆษณา ความรู้เรื่องภาพและแสง ตลอดจนสิ่งที่เขาสะสมจากการอ่าน ตั้งแต่ประวัติศาสตร์เอกภพ ชีววิทยา ไปจนถึงสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น แต่แทนที่จะอธิบายผลงานด้วยภาษาซับซ้อน สาธิตเลือกเล่าเรื่องตรงไปตรงมา เพื่อย่นระยะห่างระหว่างศิลปะกับคนดู

เขามองว่า ศิลปินอาจเริ่มงานด้วยสารบางอย่างที่ต้องการสื่อ แต่เมื่อผลงานออกไปพบผู้ชมแล้ว แต่ละคนย่อมมองเห็นและรู้สึกต่างกันตามประสบการณ์ของตัวเอง งานชิ้นเดียวจึงไม่จำเป็นต้อง “โดน” ทุกคน และคนดูก็ไม่จำเป็นต้องตีความตรงกับความตั้งใจของศิลปินเสมอไป

เรซูเม่ที่ยังเขียนไม่จบ

ชื่อ The Resume อาจทำให้นึกถึงเอกสารที่สรุปสิ่งที่คนคนหนึ่งเคยทำมา แต่เรซูเม่ฉบับนี้กลับสนใจทั้งสิ่งที่ทำสำเร็จ สิ่งที่ผิดพลาด และสิ่งที่ยังอยากทดลองต่อไป

การเริ่มวาดภาพอย่างจริงจังในวัย 66 ปี จึงไม่ได้ถูกนำเสนอในฐานะบทสรุปปลายทาง หากเป็นการเริ่มต้นอีกช่วงหนึ่งของคนทำงานสร้างสรรค์ที่ยังพร้อมก้าวเข้าไปในพื้นที่ที่ตัวเองไม่ถนัด

เพราะสำหรับสาธิต ความคิดสร้างสรรค์มักเกิดขึ้นเมื่อเรายอมออกจากพื้นที่ปลอดภัย กล้าเสี่ยง กล้าดูไม่ฉลาด และกล้าเรียนรู้จากสิ่งที่ทำผิด ส่วนอดีตไม่ว่าจะสวยงามหรือเต็มไปด้วยบาดแผล ก็เป็นเพียง DOT ที่รอให้เราเชื่อมต่อกับสิ่งที่จะทำต่อไป

Satit SOLO Exhibition: The Resume — เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ทำต่อไป
จัดแสดงถึงวันที่ 4 ตุลาคม 2569
ณ Art Jewel ชั้น 5 สยามพารากอน
เข้าชมฟรี 


#HappeningBKK  #SatitTheResume #สาธิตกาลวันตวานิช #ศิลปะร่วมสมัย #นิทรรศการศิลปะ #ArtJewel #SiamParagon