HAPPENING BKK
NLINE MAGAZINE
×
ดนตรีไทยสไตล์บรูซ แกสตัน
by ซัมเมอร์
17 ต.ค. 2564, 16:44
  372 views

        นับตั้งแต่ลาลูแบร์บันทึกโน้ตเพลงไทยไว้ในสมัยอยุธยา ยังไม่มีชาวตะวันตกคนไหนที่จะมีอิทธิพลต่อดนตรีไทยมากไปกว่าอาจารย์บรูซ แกสตัน ผู้มีชื่อไทยว่า “บุรุษ เกษกรรณ”

         ย้อนไปในยุคสงครามเวียดนาม ปีพ.ศ. 2514 บรูซ แกสตัน วัย 22 ปี เป็นนักดนตรีสากลที่เชี่ยวชาญทั้งแจ๊ส ร็อค คลาสสิก เล่นเปียโนและเครื่องดนตรีได้หลายชนิด จบการศึกษาด้านทฤษฎีดนตรี การประพันธ์เพลงและปรัชญา เดินทางเข้ามาสอนดนตรีที่โรงเรียนผดุงราษฎร์ของสภาคริสตจักรในพิษณุโลก ได้ฟังเสียงตีปี่พาทย์นางหงส์ในวัดใกล้หอพัก ประทับใจในความละเอียดอ่อนของดนตรีไทย รู้สึกว่าต้องเก่ง และเล่นระดับอาชีพให้ได้ เมื่อย้ายไปสอนที่มหาวิทยาลัยพายัพ เชียงใหม่จึงแสวงหาโอกาสที่จะเรียนวิชากับครูบาอาจารย์  จากนั้นจึงมีโอกาสได้ฝึกฝนการเล่นดนตรีไทยจากครูบุญยงค์ เกตุคง และร่วมกันตั้งวงดนตรีที่อาจารย์เรียกว่า “รวมสมัย” คือรวมดนตรียุคต่าง ๆ เข้าไว้ด้วยกัน ในชื่อวงฟองน้ำ ที่มีสมาชิกรุ่นก่อตั้งเป็นยอดฝีมืออย่าง อาจารย์บุญยัง เกตุคง, จำเนียร ศรีไทยพันธ์, อาจารย์จิรพรรณ อังศวานนท์, เทวัญ ทรัพย์แสนยากร และพิณ เรืองนนท์

         อาจารย์นำเครื่องดนตรีต่างสมัย ทั้งฝรั่งและไทย มารวมเข้าไว้ด้วยกัน ตั้งแต่เปียโน พิณฝรั่ง กีตาร์ ไปถึงซินธิไซเซอร์ และเสียงจากวงปี่พาทย์อย่างระนาดเอก ระนาดทุ้ม ฆ้องวง ปรับแต่งให้เหมาะกับเพลงในรูปแบบต่าง ๆ ที่ไม่ได้จำกัดเฉพาะเพลงสำเนียงไทยเดิม แต่ไปไกลถึงอัลเทอร์เนทีฟร็อคและดนตรีบำบัด

         เพลงที่อาจารย์บรูซแต่งนั้นลึกซึ้งและแฝงปรัชญาแต่ก็ไม่ได้ฟังยาก ท่านแต่งได้ทั้งลูกทุ่ง และคอนแชร์โต้ รวมถึงอุปรากร เคยขึ้นเวทีระดับนานาชาติ ในยุโรป อเมริกา งานเอกซ์โป ร่วมเวทีรำลึกจอห์น เคจ ในนิวยอร์ก ด้วยเพลงอาหนู แสดงในเทศกาลดนตรีราชสำนัก กรุงลอนดอน ร่วมฉลองกรุงเทพมหานครครบ 200 ปี ด้วยเพลง ”เจ้าพระยาคอนแชร์โต้”

         นอกจากนี้ ยังมีลาวแพนทางอาจารย์บรูซที่เล่นด้วยพิณฝรั่ง และมีวิธีเล่นเปียโนเพลงไทยเดิม อย่างที่นิยมกันมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 6 อาจารย์บรูซนำตับแม่ศรีทรงเครื่อง บทพระนิพนธ์ของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์มาเรียบเรียงบรรเลงด้วยเปียโน โดยมือขวาเล่นแบบทางของระนาดเอก มือซ้ายเล่นแบบทางของระนาดทุ้ม แล้วก็ใช้อุปกรณ์ใส่เข้าไปในเปียโนให้เสียงคล้ายกับฆ้องวงใหญ่ เป็นสามชิ้นของวงปี่พาทย์

อาจารย์บรูซ ครั้งเมื่อไปเรียนกับครูมนตรี ตราโมท ภาพจากเพจ  Fong Naam - วงดนตรีฟองน้ำ 

           ผลงานดนตรีไทย “รวมสมัย” ในทางของอาจารย์บรูซ แม้จะออกแสดงไปทั่วโลก ก็ยังหนีไม่พ้นเสียงวิจารณ์ว่าด้วยขนบธรรมเนียมดั้งเดิมของดนตรีไทย แต่อาจารย์ก็ได้กล่าวไว้ว่า “อะไรที่อยู่กับที่ โดยเฉพาะด้านศิลปะวัฒนธรรมนั้น ถ้าอยู่กับที่มันจะเกิดล้า มันจะเกิดเบื่อ มันต้องมีอะไรที่ใหม่ๆ แล้วก็เป็นความหวัง ของพวกเราที่เป็นนักดนตรีร่วมสมัย ที่ถ้าเราขยันแล้วก็หาหนทางใหม่ วิธีที่จะฟังใหม่ ประสบการณ์ใหม่เกี่ยวกับเสียง เหมือนกับจิตรกรรม”

         อาจารย์บรูซ แกสตัน ได้รับการยกย่องจากสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย กระทรวงวัฒนธรรม รับรางวัล ศิลปาธรกิตติคุณ สาขาคีตศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2552 เป็นชาวต่างชาติเพียงคนเดียวที่ได้รับรางวัลนี้

อ้างอิง:

https://www.youtube.com/watch?v=N6t4YZ_BqQM

สยามสังคีต (พูนพิศ อมาตยกุล) สยามรัฐ ฉบับ 7 กุมภาพันธ์ 2524

https://www.youtube.com/watch?v=0XWuDzKQgno

Facebook:  Fong Naam - วงดนตรีฟองน้ำ

 MAIN PHOTO: อ.บรูซ แกสตัน ที่พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน ชะอำ เพชรบุรี งานชมวังฤดูหนาว อาทิตย์ 8 ธันวาคม 2556
ภาพจาก Facebook:  Fong Naam - วงดนตรีฟองน้ำ

ABOUT THE AUTHOR
ซัมเมอร์

ซัมเมอร์

เขียนหนังสือ แปลหนังสือ เป็นคอลัมนิสต์พลอยแกมเพชร หลงไหล K-pop และติดตามวงการแฟชั่น

ALL POSTS