HAPPENING BKK
NLINE MAGAZINE
×
เมื่อขนมเป็นสัญลักษณ์การต่อสู้ทางการเมือง
by ซัมเมอร์
29 ก.ค. 2562, 06:07
  568 views

       การประท้วงในฮ่องกงที่มีชนวนเหตุจากร่างกฎหมายส่งผู้ร้ายข้ามแดน ปะทุขึ้นจากความไม่พอใจรัฐบาลที่สะสมมาทั้งเรื่องค่าครองชีพและที่อยู่อาศัย ขยายไปขับไล่นางแครี ลัม ผู้ว่าการเกาะฮ่องกงออกจากตำแหน่ง ส่งผลให้มีการจลาจล ปราบปราม และตำรวจออกคำสั่งห้ามชุมนุม

       ท่ามกลางความวุ่นวาย ผู้ประท้วงกว่าร้อยคน ยืนเข้าคิวอยู่หน้าร้านขนมเปี๊ยะ ใช้วิธีต่อแถวที่สองร้านดังในย่านหยวนหลง เพื่อแสดงออกทางการเมืองด้วยการซื้อขนมแทนที่จะเดินขบวน ถือเป็นการเน้นย้ำให้ผู้บริหารสนับสนุนเศรษฐกิจท้องถิ่นด้วย

การเข้าแถวร้านขนมที่ร้าน Hang Heung ที่ฮ่องกง เมื่อเร็วๆ นี้ : Photo by Timmy Sung

       การประท้วงผ่านขนมแบบนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ ถ้าย้อนไปดูในประวัติศาสตร์จะพบว่า คนจีนใช้ขนมของกินเป็นสื่อในการประท้วงและปฏิวัติมานานนับพันปีแล้ว

ขนมเปี๊ยะ

       เหล่าผ่อเปี๊ยะ แปลได้ว่าขนมเปี๊ยะฮูหยินหรือขนมภรรยา ฝรั่งเรียกว่าไว้ฟ์สเค้ก แบบที่อร่อยมากเป็นสูตรกวางตุ้งในฮ่องกง แป้งร่วนซ้อนเป็นชั้นอบเหลืองหอม โรยงาขาว ไส้เป็นฟักเขียวกวนหวาน มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับเปี๊ยะภรรยาอยู่หลายตำนาน บทที่เกี่ยวกับการเมืองมีอยู่ว่า...

        ปลายสมัยราชวงศ์หยวน มีเรียกการเก็บภาษีอย่างหนัก ประชาชนทุกข์ยากจึงเกิดกลุ่มต่อต้าน หนึ่งในจำนวนนั้นคือกองกำลังปฏิวัตินำโดยแม่ทัพจูหยวนจาง ภรรยาของท่านแม่ทัพได้คิดทำขนมที่พกติดตัวเป็นเสบียงไปกินในสนามรบได้สะดวก เป็นขนมแป้งสาลีอบใส่ไส้ฟักเขียวกวนกับน้ำตาล แจกจ่ายให้ทหารมีกำลังต่อสู้ขับไล่มองโกล ก่อตั้งราชวงศ์หมิง และจูหยวนจางก็ขึ้นเป็นฮ่องเต้

        ตำนานขนมเปี๊ยะยังมีอีกสองเรื่อง คือเป็นขนมที่สามีคิดทำไปไถ่ตัวภรรยาที่ทำงานขัดดอก เพื่อหาเงินมารักษาพ่อสามี กับ เป็นขนมที่ภรรยาทำให้สามีไปกินเวลาทำงาน เพราะชื่อขนมสื่อถึงความรักของสามีภรรยา จึงนิยมใช้เป็นขนมในพิธีแต่งงาน

ขนมไหว้พระจันทร์

        อีกตำนานเกี่ยวกับการต่อต้านราชวงศ์มองโกลเจงกิสข่าน คือขนมไหว้พระจันทร์ ที่กลุ่มปฏิวัตินำโดยจูหยวนจางซ่อนจดหมายลับไว้ในขนมไหว้พระจันทร์ที่มีไส้ธัญพีชกวนเนื้อเหนียว หุ้มเปลือกแป้งเป็นก้อนใหญ่หนา จดหมายนั้นนัดแนะเวลารวมพล ลุกฮือต่อสู้กับมองโกลในวันที่ 15 เดือน 8 นำไปสู่การก่อตั้งราชวงศ์หมิง และสืบทอดประเพณีไหว้พระจันทร์มาจนทุกวันนี้

หมั่นโถว ซาลาเปา

        หมั่นโถว มาจากคำภาษาจีน ภาษาจีนกลางออกเสียงคำนี้ว่า หมานโถ่ว ทำด้วยแป้งนึ่ง ถ้ามีไส้เรียก ซาลาเปา ผิวของหมั่นโถวขาวและเรียบเนียน คล้ายผิวคน และคำว่าหมั่นโถว ในภาษาจีนกลาง มีความหมายคล้ายกับ หมานโฉว แปลว่า ศีรษะคนเถื่อน เชื่อกันว่า ขงเบ้งแห่งสามก๊กเป็นผู้คิดค้นอาหารชนิดนี้ขึ้นมา

          ตำนานกำเนิดหมั่นโถวมีเรื่องเล่าอยู่ในสามก๊กว่า เมื่อขงเบ้งปราบอาณาจักรทางใต้ซึ่งเป็นแดนคนเถื่อนให้อยู่ในอำนาจของจ๊กก๊กได้แล้ว ก็ยกกองทัพกลับ ต้องข้ามแม่น้ำลกซุย แต่เกิดอาเพศเป็นหมอกมืดมนและพายุพัดแรงข้ามไปไม่ได้ เจ้าเมืองทางใต้ที่เพิ่งสวามิภักดิ์แนะว่าต้องใช้ศีรษะคนจำนวน ๔๙ ศีรษะเซ่นสรวงปีศาจที่สิงในแม่น้ำ ขงเบ้งไม่ต้องการสูญเสียชีวิตผู้คนอีก จึงออกอุบายนำแป้งมาปั้นเป็นศีรษะคนเท่าจำนวนที่ต้องเซ่นสรวง  แป้งปั้นรูปศีรษะคนกลายมาเป็นหมั่นโถวในปัจจุบัน

ปาท่องโก๋

        แป้งทอดที่คนจีนเรียกอิ่วจาก๊วย หรือปาท่องโก๋ในไทย  มีเรื่องเล่าย้อนไปถึงสมัยราชวงศ์ซ้อง เมื่อแม่ทัพตงฉินชื่องักฮุย ซึ่งเป็นที่รักของประชาชนถูกฉินฮุ่ยกับภรรยาก่อกบฏโค่นล้ม ใส่ร้ายป้ายสี จนแม่ทัพงักฮุยถูกตัดสินประหารชีวิต ประชาชนเศร้าโศกโกรธแค้น จึงนำแป้งสาลีมาปั้นทนรูปฉินฮุ่ยกับภรรยา ประกบกันทอดในน้ำมัน เรียกว่าขนมฉินฮุ่ยทอด และจะฉีกออกจากกันก่อนรับประทาน เพื่อแก้แค้นแทนแม่ทัพ

บ๊ะจ่าง

        บ๊ะจ่างหรือขนมจ้าง แบบเค็มเป็นข้าวเหนียวไส้กุนเชียง เนื้อหมู แปะก้วย ถั่ว ไข่เค็ม ชนิดจืดจิ้มน้ำตาลเรียกกี่จ้าง เป็นของกินที่มีมาตั้งแต่สมัยเลียดก๊ก เมื่อสองพันกว่าปีก่อน ขุนนางซื่อสัตย์ชื่อชีหยวน พระญาติของกษัตริย์เมืองฉ้อ นครเสฉวน โดนข้าราชการสร้างเรื่องกลั่นแกล้งให้ถูกถอดยศเนรเทศ ด้วยความเสียใจจึงเอาก้อนหินใส่อกเสื้อกระโดดลงแม่น้ำแยงซีเกียงฆ่าตัวตาย ชาวบ้านจึงออกเรือไปงมหาร่างของชีหยวน และเครียมข้าวกับอาหารต่างๆ ไปโปรยลงแม่น้ำเพื่อไม่ให้ปลากัดกินศพ และจะโปรยเช่นนี้ทุกปีในวันครบรอบวันตายของชีหยวน

        หลังจากนั้น มีชาวบ้านฝันเห็นชีหยวนในชุดสวยงาม มากล่าวขอบคุณและบอกว่าหากจะเซ่นไหว้ให้ห่ออาหารด้วยใบไผ่หรือใบจากก่อนโยนลงน้ำ สัตว์จะได้ไม่มาแย่ง และต่อมา ก็บอกให้ตกแต่งเรือเป็นรูปมังกร ให้สัตว์คิดว่าเป็นของเซ่นพญามังกร  จึงเกิดประเพณีเทศกาลไหว้ขนมจ้างและแข่งเรือมังกรขึ้นมา

อ้างอิง

Cr.@liuhsiuwen

https://nextshark.com/why-chinese-people-eat-mooncake-during-moon-festival/

https://www.yumofchina.com/wife-cake/

https://cooking.kapook.com/view71422.html
http://www.royin.go.th

Main photo by ภาพโดย Jason Goh จาก Pixabay

ABOUT THE AUTHOR
ซัมเมอร์

ซัมเมอร์

เขียนหนังสือ แปลหนังสือ เป็นคอลัมนิสต์พลอยแกมเพชร หลงไหล K-pop และติดตามวงการแฟชั่น

ALL POSTS